Een foto van internet op je bedrijfsblog zetten voelt onschuldig. Tot er een brief komt met een rekening van een paar honderd euro voor één afbeelding. Voor veel ondernemers is dat de eerste kennismaking met het auteursrecht, en meestal een dure.
De claim op de deurmat
Fotografen en beeldbanken laten het internet steeds vaker automatisch doorzoeken op hun werk. Bedrijven als Copytrack doen dat in opdracht van rechthebbenden en sturen bij een vondst een claim. Wie een Copytrack claim ontvangen heeft, schrikt vaak van het bedrag. Het is verleidelijk de mail te negeren, maar dat werkt meestal averechts: de zaak kan worden overgedragen aan een incassobureau of advocaat, en de kosten lopen op.
Lees eerst goed wat er wordt geclaimd. Gaat het echt om jouw website? Klopt de datum? Heb je de foto misschien wel rechtmatig gekocht of gekregen? Bewijs van een licentie maakt de claim meestal ongedaan. Ontbreekt dat bewijs, dan is onderhandelen over het bedrag soms mogelijk.
Wat auteursrecht beschermt
In Nederland regelt de Auteurswet wie mag beslissen over het gebruik van een creatief werk. Dat geldt voor foto’s, teksten, illustraties, video’s en muziek. Het recht ontstaat automatisch op het moment dat het werk gemaakt wordt. Er hoeft geen copyrightteken bij te staan en er is geen registratie nodig. Het recht blijft gelden tot zeventig jaar na de dood van de maker.
Dat een afbeelding gratis te vinden is via een zoekmachine, betekent dus niets. Zonder toestemming van de maker of rechthebbende mag je hem niet publiceren, ook niet met bronvermelding.
Teksten tellen ook mee
Ook teksten vallen eronder. Een productomschrijving overnemen van de site van een concurrent of een fabrikant, een artikel van een vakblad integraal op je blog zetten: ook dat is inbreuk. Citeren mag, mits het citaat kort is, functioneel in je eigen tekst en met bronvermelding. Een heel artikel kopiëren valt daar niet onder.
Zelf veilig werken
Gebruik beeld waarvan je de herkomst kent. Eigen foto’s zijn het veiligst. Beeldbanken met een duidelijke licentie, zoals betaalde stockdiensten of gratis platforms met een eigen licentie, zijn een goed alternatief. Lees wel de voorwaarden: sommige licenties verbieden gebruik in advertenties of voor logo’s.
Bewaar van elke afbeelding de bron, de datum van downloaden en een kopie van de licentie. Een simpel spreadsheet volstaat. Als er over drie jaar een claim komt, kun je dan in een paar minuten aantonen dat je toestemming had.
Let ook op foto’s van personen. Naast het auteursrecht van de fotograaf speelt het portretrecht van wie erop staat. Een foto van een medewerker op de teampagina is prima zolang die persoon toestemming heeft gegeven. Vertrekt de medewerker, haal de foto dan weg als daarom gevraagd wordt.
Laat je website door een freelancer of bureau vullen? Leg dan in de opdracht vast dat zij alleen rechtenvrij of gelicentieerd materiaal gebruiken en dat de rechten op hun teksten naar jou overgaan.
Content laten maken
Veel ondernemers besteden hun blog of nieuwsbrief uit om tijd te besparen. Een contentbureau als Bloeise werkt met eigen teksten en met beeld waarvan de rechten geregeld zijn. Dat kost iets meer dan een gratis foto van Google, maar het is een stuk goedkoper dan een claim achteraf.
Controleer ook oude pagina’s. Een blog uit 2015 met een gekopieerde foto kan nu nog een claim opleveren. Een middag opruimen is daar de investering waard.