Ouders die hun kind helpen met de aanbetaling van een huis, een grootouder die elk jaar een bedrag overmaakt naar de kleinkinderen: schenkingen zijn in veel families heel gewoon. Toch gaat er bij de administratie vaak iets mis. Een aangifte die te laat komt, een lening die eigenlijk een schenking was, of bewijs dat na drie jaar niet meer te vinden is.
Hoe de fiscus het ziet
Veel mensen denken dat een schenking onder de radar blijft zolang je er niets over zegt. Dat klopt niet. Banken geven saldi en grote overboekingen door, en de Belastingdienst vergelijkt vermogens van jaar tot jaar. Een plotselinge stijging van het spaargeld zonder bijpassend inkomen valt op. Wie wil weten hoe controleert de Belastingdienst schenkingen, merkt dat het vaak via de aangifte inkomstenbelasting van ontvanger én gever loopt.
Ook bij een overlijden komt het boven water. Schenkingen die kort voor het overlijden zijn gedaan, tellen in sommige gevallen mee voor de erfbelasting. Notarissen en de Belastingdienst kijken daarbij naar bankafschriften van de afgelopen jaren.
Wanneer is het een schenking
Een schenking is een gift waar geen tegenprestatie tegenover staat. Dat kan geld zijn, maar ook een auto, sieraden of een deel van een woning. Ook een lening tegen een rente die ver onder de marktrente ligt, kan voor een deel als schenking worden gezien. Hetzelfde geldt voor een lening waarbij nooit wordt afgelost.
Per jaar geldt een vrijstelling, waarvan de hoogte afhangt van de relatie tussen gever en ontvanger. Ouders mogen hun kinderen meer belastingvrij schenken dan bijvoorbeeld een oom of een vriend. De bedragen worden jaarlijks aangepast, dus controleer elk jaar de actuele vrijstelling op de site van de Belastingdienst.
Aangifte doen
Gaat een schenking boven de vrijstelling uit, dan moet de ontvanger aangifte schenkbelasting doen. Dat moet uiterlijk 1 maart van het jaar na de schenking. Wie gebruikmaakt van een eenmalige verhoogde vrijstelling, moet daar ook aangifte voor doen, ook als er geen belasting verschuldigd is. Wordt die aangifte vergeten, dan kan de vrijstelling vervallen.
Wat je bewaart
Maak van elke schenking een korte schriftelijke vastlegging. Datum, bedrag, gever, ontvanger en het doel als dat relevant is. Bij een schenking voor de eigen woning gelden extra voorwaarden, zoals dat het geld binnen een bepaalde termijn aan de woning moet worden besteed. Bewaar dan ook de koopakte of de facturen van de verbouwing.
Bij een lening binnen de familie hoort een getekende leningsovereenkomst, met rente, looptijd en aflossingsschema. Laat de aflossingen ook echt via de bank lopen. Een papieren lening zonder betalingen is voor de fiscus een schenking.
Voor ondernemers
Ontvangt een ondernemer een schenking die in het bedrijf wordt gestoken, houd die dan gescheiden van de omzet. In de boekhouding is het een kapitaalstorting of een privéstorting, geen inkomen. Wie dat door elkaar haalt, betaalt mogelijk inkomstenbelasting over geld dat al belast is.
Andersom geldt hetzelfde. Een ondernemer die geld uit de zaak haalt om aan een kind te schenken, boekt dat als privéopname. Bij een bv ligt het nog iets ingewikkelder, want daar moet het geld eerst als salaris of dividend naar de aandeelhouder voordat die het kan schenken. Een rechtstreekse overboeking van de bv naar een familielid wordt door de fiscus gezien als een verkapte uitdeling.
Meer uitleg over sparen, belasting en geldzaken binnen de familie staat op Financieel.blog. Bij grotere bedragen loont het om vooraf een adviseur of notaris te raadplegen